vrijdag 23 maart 2012

Dromen over de corporatie als collectief - Pieter Bregman Nijestee

pieter bregman
Nijestee heeft 14000 woningen, 180 medewerkers, een omzet van 100 miljoen. Daarvan ben ik directeur, dat is een prachtige baan en een eer. Ook vorm ik in mijn eentje het bestuur. Ik ervaar dat laatste in toenemende mate als een onaangename last op mijn schouders. In nare dromen blijkt er iets vreselijk misgelopen te zijn zonder dat ik het wist en word ik persoonlijk aansprakelijk gesteld, vervolgd en geplukt. Zwetend wakker.
De huidige dominante governancestructuur van corporaties met een directeur die tevens bestuurder is, en een raad van toezicht, is meestal eind tachtiger jaren ingevoerd. Het belangrijkste doelen was om, ten opzichte van de verenigingsstructuur die daarvoor dominant was, te winnen aan professionaliteit en slagvaardigheid.
Het nadeel van deze structuur, dat de macht wel erg bij één persoon berust, werd op de koop toegenomen. Dat nadeel is in de loop der jaren echter steeds groter geworden, doordat corporaties groter werden, over meer geld beschikken, en zich op een breder speelveld begeven (of begaven).
Mede daarom is het model in de loop der tijd opgeleukt met diverse attributen. We kennen landelijk een governance- en Aedescode, verplichte visitaties, en verschillende benchmarks. De rol van het CFV is versterkt. Lokaal heeft Nijestee daaraan nog onder andere de Binnenstebuitendag en bewonersadviesgroepen aan toegevoegd. Verder ben ik een dienstbare en laagdrempelige bestuurder en hebben de commissarissen onafhankelijk van mij contacten met huurderverenigingen, ondernemingsraad, en andere stakeholders.

Ondanks deze ZAV’s heb ik het idee dat het maatschappelijke en politieke draagvlak onder de figuur van de directeur / bestuurder niet toeneemt maar afneemt. Ik kom het woord Zonnekoning in dit verband te vaak tegen. Het gaat ook te vaak mis. Er worden daarom opnieuw verbeteringen van het model bedacht, bijvoorbeeld de verplichting tot een meerhoofdig bestuur of meer dualisme tussen toezichthouder en bestuurder.
Ik vraag mij steeds meer af of we niet toe moeten naar sloop en nieuwbouw, in plaats van de volgende renovatie van het governancemodel.
Hoofdlijn. Misschien kunnen we (terug) naar een model dat leden en/of aandeelhouders kent, zodat de corporatie weer een hoogste orgaan heeft dat niet de directeur is. Dat bewoners structureel meer zeggenschap biedt. Rijnlands. Misschien kunnen we ook de toegenomen hoeveelheid VVE’s en zeggenschap van kopers evenwichtig invlechten. Coöperatieve vereniging?
Zijpaadje. Misschien kunnen corporaties op deze wijze ook toegang krijgen tot meer eigen vermogen, door uitgifte van aandelen. Héél misschien kunnen we zelfs professionele sturing op vastgoedrendement a la Conijn en Vlak invlechten….
Ik schreef over mijn kwade dromen. In de mooie dromen, die ik ook heb, splitsen we het eigen vermogen van Nijestee in aandelen, die we met (veel) korting aan bewoners verkopen. Collectief particulier eigendom. Misschien per wijk of buurt? De bewoners krijgen zeggenschap en kunnen delen in de waardestijging, het legitimiteitvraagstuk van de corporatie grotendeels opgelost, en het vermogen van Nijestee op meer afstand van Haagse grijpgrage vingers. Ik ben nog wel directeur, maar geen bestuurder meer….
Wakker worden.
Ik ben enorm benieuwd wat er op dit punt voor ideeën en dromen leven in onze sector, of juist breder. Ik zou dat heel graag horen. Ben ik gek? Of is dit allemaal al bedacht? Is het ijzer heet, met de parlementaire enquête die er aan komt? Wie helpt me verder?
Het artikel is overgenomen van: 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen