zaterdag 16 juni 2012

Vaders is de schijnwerpers morgen


Iedere derde zondag van juni is het Vaderdag. Op Vaderdag worden vaders in de schijnwerpers gezet: ze worden verwend met een ontbijt op bed of krijgen een cadeau van hun kinderen. Vaderdag is niet alleen bedoeld voor vaders maar voor iedereen die zich als een echte vader gedraagt. Dat kan dus ook een stiefvader zijn.

Oorsprong Vaderdag

Net als moederdag vond ook vaderdag zijn bakermat in de Verenigde Staten. Toen moederdag ingevoerd werd, kon de tegenpool niet lang meer uitblijven. Aan de wieg ervan stond een zekere Sanora Smart Dodd uit Spokane, Washington. Ze kwam op het idee terwijl ze zat te luisteren naar een moederdagpreek in 1909. Ze werd opgevoed door haar vader, William Smart, nadat haar moeder gestorven was. Sanora wilde hem bedanken voor wat hij had gedaan voor haar, haar broers en zussen. William Smart, een oorlogsveteraan, werd weduwnaar toen zijn vrouw stierf bij de geboorte van hun zesde kind. Hij hertrouwde niet en voedde zijn zes kinderen alleen op op een landelijke boerderij. Daarom wilde Sanora, toen zij zelf volwassen was, hem laten weten hoe speciaal hij voor haar was. Hij was in haar ogen een moedige, onzelfzuchtige en liefhebbende man en zij realiseerde zich hoe zwaar dit alles voor hem geweest moest zijn. Tegelijkertijd wilde ze aangeven dat vaders zich meer met de opvoeding van hun kinderen moesten bezighouden.

Sanora's vader was geboren in juni, dus ze koos ervoor om de eerste vaderdag in Spokane te houden op 19 juni 1910.
Het toeval wilde dat in andere Amerikaanse dorpen en steden ook anderen begonnen met het vieren van een vaderdag. Amerikaanse presidenten waren het met mevrouw Dodd eens. In 1916 en nogmaals in 1924, namelijk door president Calvin Coolidge, werd de bewolking opgeroepen om voortaan vaders eer te betuigen op een speciaal daartoe nationaal gekozen dag. In 1926 werd er daarom een nationaal vader-dagcomité gevormd in New York City. Het duurde evenwel nog tot 1966 voor er een presidentiële verklaring werd ondertekend waarin de derde zondag van juni uitgeroepen werd tot nationale vaderdag. Ageerder van dienst was president Lyndon Johnson, de opvolger van John F. Kennedy. In 1972 bevestigde president Richard Nixon dat vaderdag blijvend op die bewuste derde zondag van juni gevierd moest worden. Vaderdag werd een dag om niet alleen vaders te eren, maar ook alle mannen die figureren als een vaderfiguur: stiefvaders, ooms, grootvaders... Vaderdag werd, in tegenstelling tot de populaire misvatting, niet in het leven geroepen door de fabrikanten van vaderdagkaarten om hun verkoop wat op te krikken. Integendeel, toen het idee van vaderdag voor de eerste maal geopperd werd, bestonden dergelijke kaarten niet eens.

Betekenis: vroeger en nu

In het begin sloeg Vaderdag niet zo aan. Evenals in de Verenigde Staten kwam de internationaliseringstendens van Vaderdag traag op gang. De reden daarvoor is simpel. Moeders zwoegden zich gedurende het hele jaar te pletter in het huishouden, zodat het normaal was dat zij op Moederdag een dagje vrij kregen. Maar vaders voerden in het verleden binnenshuis nauwelijks iets uit, dus sloeg een vrije dag voor hen nergens op. Een tijdelijke omkering van het rollenpatroon, zoals bij Moederdag, zou op Vaderdag betekend hebben dat de vader nu eens niet de baas was en zich dienstvaardig opstelde. En dit kon niet, omdat de vader in het westerse gezin tot in de jaren zestig op een overheersende manier de lakens uitdeelde.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen